ประวัติความเป็นมา สพฐ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) จัดตั้งขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช 2546 อันเป็นผลจากการปฏิรูประบบบริหารราชการของกระทรวงศึกษาธิการ เพื่อให้สอดคล้องกับเจตนารมณ์แห่งพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545 รวมทั้งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 ซึ่งมุ่งยกระดับคุณภาพการศึกษาและพัฒนาระบบการบริหารจัดการศึกษาให้มีเอกภาพและประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
ก่อนการจัดตั้งสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของประเทศไทยอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของหน่วยงานหลัก 3 หน่วยงาน ได้แก่ สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ (สปช.) ซึ่งรับผิดชอบการจัดการศึกษาระดับประถมศึกษา กรมสามัญศึกษา ซึ่งดูแลการศึกษาระดับมัธยมศึกษา และกรมวิชาการ ซึ่งมีภารกิจสำคัญด้านการวิจัย การพัฒนาหลักสูตร ตลอดจนการส่งเสริมเทคโนโลยีทางการศึกษา
การรวมภารกิจของทั้งสามหน่วยงานดังกล่าว ได้ก่อให้เกิดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในปัจจุบัน เพื่อเป็นองค์กรหลักในการขับเคลื่อนการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของประเทศอย่างเป็นระบบ มีเอกภาพ และสอดคล้องกับบริบทของการเปลี่ยนแปลงในสังคมโลก
ปัจจุบัน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริม สนับสนุน และกำกับดูแลการจัดการศึกษาในสถานศึกษาทั่วประเทศ โดยมุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีคุณภาพตามมาตรฐานการศึกษาแห่งชาติ มีความรู้ ความสามารถ ทักษะที่จำเป็นต่อการดำรงชีวิตในศตวรรษที่ 21 ควบคู่กับการส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพของครูและบุคลากรทางการศึกษา เพื่อให้สามารถจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เหมาะสมกับบริบทของสังคมและเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว
สีประจำสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
สีประจำสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เกิดจากการผสานอัตลักษณ์ของหน่วยงานหลักทั้ง 3 หน่วยงานเดิมที่มีบทบาทสำคัญในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานของประเทศ ประกอบด้วย
- สีเขียว อันเป็นสีประจำของสำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ
- สีแสด อันเป็นสีประจำของกรมสามัญศึกษา
- สีเทา อันเป็นสีประจำของกรมวิชาการ
การรวมกันของสีทั้งสามสะท้อนถึงความเป็นเอกภาพ ความร่วมมือ และความต่อเนื่องของภารกิจด้านการศึกษาที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนไทยอย่างรอบด้าน
ตราสัญลักษณ์สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ตราสัญลักษณ์ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย
- อักษรย่อ “สพฐ.” ล้อมรอบด้วยลวดลายดอกบัวผูกเป็นวงรีบนพื้นสีเขียว ภายใต้รูปเสมาและธรรมจักร ซึ่งสื่อถึงสถานะของหน่วยงานในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ อันมีภารกิจในการส่งเสริมและพัฒนาการศึกษาให้แก่ประชาชน
- เบื้องล่างของตราสัญลักษณ์เป็นแถบชื่อเต็มของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน อักษรสีทองบนพื้นสีเขียว ซึ่งเป็นสีประจำของกระทรวงศึกษาธิการ สื่อถึงเกียรติภูมิ ความมั่นคง และความเจริญรุ่งเรืองทางการศึกษา
- ลวดลายดอกบัวสีขาวปลายกลีบชมพู ใบสีเขียว บนพื้นสีส้ม มีความหมายถึงความเจริญงอกงามทางพุทธิปัญญาและการศึกษา อีกทั้งยังสื่อถึงสีประจำวันพฤหัสบดี ซึ่งตามคติไทยถือเป็นวันครู ผู้ประสิทธิ์ประสาทวิชาความรู้ และวางรากฐานแห่งคุณธรรมแก่ศิษย์
ส่วนองค์ประกอบที่เป็นสีทองทั้งหมด หมายถึงความเจริญรุ่งเรืองทางการศึกษา ซึ่งนำไปสู่การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ให้เป็นผู้มีความรู้ ความสามารถ และคุณธรรม อันเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศชาติให้มั่นคงและยั่งยืนต่อไป